मोदी सरकारची अग्निपरीक्षा, वादग्रस्त शेती विधेयके आज राज्यसभेत

शिवसेनेच्या भूमिकेकडे मोदी सरकारचे लक्ष

Modi government's ordeal, controversial agriculture bill in Rajya Sabha today
Modi government's ordeal, controversial agriculture bill in Rajya Sabha today

नवी दिल्ली : केंद्रातील मोदी सरकारची वादग्रस्त शेती विधेयके रविवारी राज्यसभेत मांडली जाणार आहे. लोकसभेत आवाजी मतदानाने ही विधेयके मंजूर करण्यात आली असली तरी राज्यसभेत सत्ताधारी पक्षाकडे बहुमत नसल्याने संख्याबळाची जमवाजमव केली जात आहे. भाजपने पक्षादेश  काढून सदस्यांना उपस्थित राहण्यास बजावले आहे. त्या बिलाबाबत काय होणार याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतील अकाली दलाच्या नेत्या हरसिमरत कौर बादल यांनी मंत्रिपदाचा राजीनामा दिला आहे. शेतकरी उत्पादने व्यापार व वाणिज्य (प्रोत्साहन व सुविधा), शेतकरी (हक्क आणि सुरक्षा) दर हमी व कृषी सेवा करार आणि अत्यावश्यक वस्तू (दुरुस्ती) ही तीनही विधेयके शेतकऱ्यांच्या हिताची नसल्याचा आरोप हरसिमरत कौर बादल यांनी केला होता. त्यावरून विरोधकांनी मोदी सररकारच्या धोरणांवर आणि एनडीबाबत बरीच चर्चा सुरु आहे.

राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतील अकाली दलाच्या नेत्या हरसिमरत कौर बादल यांनी मंत्रिपदाचा राजीनामा दिला आहे. राज्यसभेत अकाली दलाचे तीन सदस्य असून ते विधेयकाच्या विरोधात मतदान करतील. राज्यसभेत शिवसेनेचे तीन सदस्य आहेत. तर, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे चार सदस्य आहेत. या दोन्ही पक्षांच्या एकत्रित निर्णयाकडे भाजपचे लक्ष असेल. शिवसेनेने आज विधेयकाबाबत भूमिका ठरवण्यासाठी खासदार संजय राऊत यांनी शिवसेना खासदारांची बैठक बोलवली आहे.

राज्यसभेत  सद्य:स्थितीत २४३ सदस्य संख्या आहे. भाजपकडे ८६ सदस्य असून, अण्णा द्रमुक, जनता दल (संयुक्त), लोकजनशक्ती आणि छोटे पक्ष मिळून १०२ पेक्षा जास्त संख्याबळ सत्ताधारी भाजपाच्या एनडीएकडे आहेत.

काय असू शकतो गणित

राजकीय गणिताबद्दल बोलताना, भाजपकडे 86 खासदार आहेत. एनडीए आणि इतर लहान पक्षांच्या घटकांसह एकत्रितपणे याची संख्या 105 आहे. त्यात अकाली दलाच्या तीन खासदारांचा समावेश नाही कारण त्यांनी या बिलांचा विरोध करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

बहुमताच्या तुलनेत कमी झालेल्या 17 खासदारांच्या पाठिंब्यासाठी भाजपा नेहमीप्रमाणे बीजद, एआयएडीएमके, टीआरएस, वायएसआरसी आणि टीडीपीकडे लक्ष ठेवून आहे. एआयएडीएमकेचे वरचे सभागृहात 9 खासदार असून त्यांनी या विधेयकाला पाठिंबा जाहीर केला आहे. तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री पलानीस्वामी यांनी तीनही कृषी बिलांना पाठिंबा देण्याबाबत निवेदन दिले आहे. अशा प्रकारे या विधेयकाच्या समर्थनार्थ 114 खासदार आहेत.

बहुमताचा आकडा 122 आहे, सरकारला विधेयकाला पाठिंबा देण्यासाठी आणखी 8 खासदारांची आवश्यकता आहे. अशा परिस्थितीत बीजेडीचे 9 सदस्य, वायएसआर कॉंग्रेसचे 6, टीआरएसचे 7 सदस्य आणि टीडीपीचे 1 सदस्य महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावू शकतात. या पक्षांच्या एकूण सदस्यांची संख्या 23 आहे.

सरकारला विश्वास आहे की या बिलांच्या समर्थनार्थ किमान 135 हून अधिक मते मिळतील. त्याचबरोबर पंजाब आणि हरियाणा व इतर ठिकाणी या बिलाविरोधात शेतकरी आंदोलन करीत आहेत.

राज्यसभेत 40 खासदार असलेले कॉंग्रेस हा बिलांचा विरोध करणारा दुसरा प्रमुख पक्ष आहे. इतर यूपीए पक्ष आणि टीएमसीच्या खासदारांसह, त्यांची संख्या जवळपास 85 आहे. राष्ट्रवादीचे चार आणि शिवसेनेचे तीन खासदारही आहेत. एनडीए युतीचे घटक असलेले शिरोमणी अकाली दलाचे तीन राज्यसभा खासदार या विधेयकाविरूद्ध मतदान करतील. आम आदमी पक्षाचे तीन सदस्य, समाजवादी पक्षाचे आठ खासदार, बसपाचे चार खासदारही या विधेयकाविरोधात मतदान करतील. म्हणजेच सुमारे शंभर खासदार विधेयकाच्या विरोधात आहेत.

सरकारने काही विरोधी पक्षांकडे, विशेषत: शिवसेनेकडे संपर्क साधला आहे. शिवसेनेचे खासदार अरविंद सावंत म्हणाले की, या तीन विधेयकांवर सरकारकडून स्पष्टीकरण हवे आहे.

राज्यसभेचे 10 खासदार कॉरोना पॉझिटिव्ह असल्याचे आढळले असून त्यात भाजप, कॉंग्रेस इ. या अधिवेशनात विविध पक्षांचे 15 खासदार सहभागी होत नाहीत. अशा परिस्थितीत ही तीन बिले पास करण्यात सरकारला फारसा त्रास होणार नाही.

लोकसभेत 17 सप्टेंबर रोजी शेतकरी बिल मंजूर झाल्यानंतर आघाडीत एनडीए फुट झाली आहे. हरसिमरत कौर बादल भाजपाच्या मित्रपक्ष शिरोमणी अकाली दलाच्या नेत्या आणि केंद्र सरकारमधील मंत्री यांनी मोदी सरकारचा राजीनामा दिला.

या विधेयकांमध्ये कृषी सेवांवरील शेतकरी उत्पादन व्यापार व वाणिज्य (पदोन्नती व सुलभता) विधेयक -२०२०, जीवनावश्यक वस्तू (दुरुस्ती) विधेयक -२०२० आणि कृषी सेवांवरील किंमत आश्वासन व शेतकरी (सक्षमीकरण व संरक्षण) कर विधेयक, २०२० यांचा समावेश आहे. लॉकडाऊन दरम्यान मोदी सरकारने हा अध्यादेश आणला, पण आता कायद्याला आकार देण्यासाठी हे विधेयक संसदेत आणले गेले.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here