घर म्हणजे फक्त राहण्याची जागा नाही; कल्पक वास्तुकला आणि निसर्गाचा सुंदर संगम झाला तर ते जगभरातील आकर्षण ठरू शकते. जगात अशी अनेक घरे आहेत, ज्यांची रचना पाहून आश्चर्य वाटते.
आपण मोठ्या आणि आलिशान घरांबद्दल नेहमी ऐकतो. मात्र जगात काही घरे त्यांच्या किंमतीपेक्षा अनोख्या वास्तुरचनेमुळे प्रसिद्ध आहेत. काही घरे निसर्गाच्या कुशीत बांधली आहेत, तर काहींची रचना इतकी वेगळी आहे की ती एखाद्या चित्रपटाच्या सेटसारखी वाटतात.
चला, अशाच काही अद्भुत घरांची माहिती जाणून घेऊया.
1. अँटिलिया, मुंबई – उंच इमारतीसारखे घर
मुंबईतील अँटिलिया हे उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या कुटुंबाशी संबंधित प्रसिद्ध निवासस्थान आहे. त्याची उंच रचना पारंपरिक घरापेक्षा गगनचुंबी इमारतीची आठवण करून देते.
स्कायस्क्रॅपर सेंटरच्या माहितीनुसार अँटिलियाची उंची सुमारे १७३ मीटर असून त्यात २७ मजले आहेत.
या वास्तूमुळे भारतातील आलिशान खासगी निवासस्थानांमध्ये अँटिलियाचे नाव जगभर चर्चेत आले आहे.
2. फॉलिंगवॉटर, अमेरिका – चक्क धबधब्यावर उभे घर!
अमेरिकेतील पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील Fallingwater हे जगातील सर्वात प्रसिद्ध वास्तूंपैकी एक आहे.
प्रसिद्ध वास्तुविशारद फ्रँक लॉयड राइट यांनी १९३५ मध्ये या घराची रचना केली. हे घर धबधब्याच्या वर उभे करण्यात आले असून त्याची रचना आजूबाजूच्या निसर्गाशी एकरूप होईल अशा पद्धतीने करण्यात आली आहे.
घराचे मोठे बाहेरील टेरेस, स्थानिक दगड आणि निसर्गाशी जोडणारी रचना हे त्याचे विशेष आकर्षण आहे.
3. कासा बत्त्लो, स्पेन – घर की एखादा ड्रॅगन?
स्पेनमधील बार्सिलोना येथे असलेले Casa Batlló हे वास्तुकलेचे अनोखे उदाहरण आहे. प्रसिद्ध वास्तुविशारद अँटोनी गॉडी यांनी त्याचे मोठे पुनर्रचनात्मक काम १९०४ ते १९०६ दरम्यान केले.
इमारतीच्या बाह्यभागावर लहरी आकार, काच, दगड आणि सिरॅमिक्सचा कल्पक वापर करण्यात आला आहे. छताचा भाग अनेकांना ड्रॅगनच्या पाठीसारखा दिसतो. त्यामुळे या वास्तूला ‘House of the Dragon’ असेही लोकप्रियपणे संबोधले जाते.
4. केरेट हाऊस, पोलंड – दोन इमारतींच्या मधली अतिशय अरुंद वास्तू
पोलंडमधील वॉर्सा शहरातील Keret House ही वास्तू जागेचा कल्पक वापर कसा करता येतो याचे उदाहरण आहे.
दोन इमारतींच्या मधील अत्यंत अरुंद जागेत ही रचना करण्यात आली. तिची रुंदी काही ठिकाणी सुमारे ९२ सेंटीमीटरपर्यंत असल्याचे अलीकडील वृत्तांमध्ये नमूद केले आहे.
अत्यंत कमी जागेत राहण्याची कल्पना वास्तुविशारदांनी कशी प्रत्यक्षात आणली, हे पाहण्यासाठी ही वास्तू विशेष आकर्षण ठरते.
5. शीट्स-गोल्डस्टीन रेसिडेन्स, अमेरिका – डोंगराच्या कड्यात सामावलेले घर
लॉस एंजेलिसमधील Sheats-Goldstein Residence हे वास्तुविशारद जॉन लॉटनर यांच्या प्रसिद्ध कामांपैकी एक आहे.
या घराची रचना डोंगराच्या नैसर्गिक उताराशी जोडलेली आहे. घराचा काही भाग खडकाळ परिसराशी एकरूप झाल्यासारखा दिसतो. त्याच्या आधुनिक वास्तुरचनेमुळे ते अमेरिकेतील प्रसिद्ध निवासस्थानांपैकी एक मानले जाते.
विशेष म्हणजे या वास्तूचा वापर काही प्रसिद्ध चित्रपटांच्या चित्रीकरणासाठीही झाला आहे.
6. निसर्ग आणि घर यांचा अनोखा संगम
जगातील अनेक आधुनिक घरांच्या रचनेमध्ये एक महत्त्वाचा विचार दिसून येतो—घर आणि निसर्ग यांच्यातील अंतर कमी करणे.
Fallingwater याचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. घराच्या आतील भागातून बाहेरील निसर्गाचा अनुभव घेता यावा, यासाठी काच, खुल्या जागा आणि टेरेसचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करण्यात आला आहे.
7. काही घरे म्हणजे वास्तुकलेची प्रयोगशाळाच!
पारंपरिक घरांमध्ये चौकोनी खोल्या आणि सरळ भिंती दिसतात. मात्र आधुनिक वास्तुविशारदांनी वक्र भिंती, काचेचे भाग, उघडी टेरेस, नैसर्गिक दगड आणि वेगवेगळ्या उंचींचा वापर करून घरांना वेगळी ओळख दिली आहे.
त्यामुळे काही घरांकडे केवळ निवासस्थान म्हणून नव्हे, तर वास्तुकलेच्या कलाकृती म्हणून पाहिले जाते.
जगातील अद्भुत घरांमधून काय शिकता येते?
या घरांकडे पाहिल्यावर एक गोष्ट लक्षात येते—मोठी जागा किंवा महागडे साहित्य असणे म्हणजेच सुंदर घर असे नाही. कल्पकता, जागेचा योग्य वापर, निसर्गाशी जुळवून घेणे आणि नावीन्यपूर्ण रचना यामुळेही एखादी वास्तू जगप्रसिद्ध होऊ शकते.
निष्कर्ष
जगातील ही अद्भुत घरे केवळ श्रीमंतीचे प्रतीक नाहीत, तर वास्तुकलेतील कल्पकतेची उदाहरणे आहेत. मुंबईतील अँटिलियापासून अमेरिकेतील धबधब्यावर उभ्या असलेल्या Fallingwater पर्यंत आणि बार्सिलोनातील Casa Batlló पर्यंत प्रत्येक वास्तूची स्वतःची वेगळी कथा आहे.
म्हणूनच घर किती मोठे आहे यापेक्षा ते किती कल्पक आणि वैशिष्ट्यपूर्ण आहे, हेही तितकेच महत्त्वाचे ठरते.
